Her ayın malum günleri yaklaştığında market rafına uzanıp bir paket ped almak çoğumuz için ekmek almak kadar otomatik bir hareket. Tek kullanımlık plastik pedlerin en hijyenik, en pratik çözüm olduğu söylenerek büyütüldük. Oysa her ay düzenli olarak satın aldığımız ve kullanıp çöpe attığımız sentetik yüzeyli pedler cildimizle, hatta vücudumuzun en hassas yeriyle kesintisiz bir kimyasal temas kuruyor ve florasını bozuyor. Ayrıca hem bütçemize ekstra bir yük bindiriyor, hem de doğada yüzyıllarca yok olmayan bir atık dağı yaratıyor.
Gelin bu hafta, bu konuyu tabulardan uzak, gerçekçi ve samimi bir yerden masaya yatıralım.
Nefes Alan Bir Beden
Standart tek kullanımlık pedlerin üst yüzeyi pamuk gibi görünse de aslında polipropilen gibi sentetik plastik liflerden oluşur. Emiciliği artırmak için iç kısımlarına süper emici polimerler (SAP), kokuyu maskelemek için sentetik esanslar ve beyaz görünmesi için klorla ağartılmış selüloz eklenir. Gün boyu cildinize temas eden bu sentetik katman, hava sirkülasyonunu tamamen keserek deyim yerindeyse bir sera etkisi yaratır. Nem ve sıcaklığın içeride hapsolması, genital bölgenin doğal pH dengesini bozar; mantar, tahriş, pişik ve alerjik reaksiyonlara davetiye çıkarır.
Buna karşın organik pamuklu yıkanabilir pedler, medikal sınıf silikondan yapılan menstrual kaplar veya regl külotları gibi sürdürülebilir alternatifler, vücudunuza tamamen dost bir yaklaşım sunar. Organik pamuk ciltle temas ettiğinde havalandırma sağlar, nemi hapsetmeden emer ve hassas dokuyu tahriş etmez. Menstrual kaplar ise sıvıyı emmek yerine topladığı için vajinal floranın kendi doğal nem dengesini ve yararlı bakterilerini korur. Cildinize yapay bir plastik katman çekmek yerine, vücudunuzun doğal ritmine saygı duyan bir bakım vermiş olursunuz.
Ekolojik İz ve Atık Dağı
Regl olan birinin hayatı boyunca ortalama 10.000 ila 15.000 adet tek kullanımlık hijyenik ürün kullandığını biliyor muydunuz? Sadece birkaç saat kullanıp çöpe attığımız tek bir pedin yapısındaki plastik miktarı, yaklaşık 4 adet plastik poşete denktir. Biyolojik olarak doğada parçalanması 500 yıldan fazla süren bu ürünler; yakma tesislerinde zehirli gazlar salar ya da depolama alanlarında, okyanuslarda mikroplastiklere bölünerek yüzyıllarca yeryüzünde kalır. Her ay ürettiğimiz bu atık, maalesef geri dönüştürülemeyen en ağır ekolojik yüklerden biridir.
Yıkanabilir kumaş pedler, menstrual kaplar/diskler ya da regl külotları ise bu kısır döngüyü tek hamlede kırar. Doğru bakımla tek bir menstrual kabı 10 yıl, kaliteli yıkanabilir pedleri ise yıllarca kullanabilirsiniz. Bu değişim, her ay doğaya bıraktığımız yüzlerce plastik atığın sıfırlanması demek.
Hışırtı ve Sızdırma Korkusu mu, Unutulan Bir Rahatlık mı?
Sentetik pedlerin hissine o kadar alıştık ki yarattığı o yapış yapış hissin, yürürken gelen hışırtı sesinin ya da hissettirdiği havasızlığın bir alternatifi olduğu aklımıza bile gelmiyor. Bunlar regl döneminde konforu ciddi anlamda düşürse de mecburuz sandığımız için kabullendiğimiz hisler.
Böyle söylüyoruz çünkü menstrual kaplar ya da regl külotlarıyla tanışan insanların söylediği ilk şey bu ürünlerle regl döneminin ne kadar konforlu geçtiği ve sadece kullanılan ürün değişiminin bu kadar büyük bir fark yaratacağını daha önce hiç düşünmemiş olmaları. Sürdürülebilir regl ürünleri gerçekten de hareket özgürlüğümüzü baştan tanımlar. Doğru yerleştirilmiş bir menstrual kap varlığını tamamen unutturur; spor yaparken, yüzerken veya gece uyurken sızdırma ya da kayma riski yaşatmaz. Ayrıca silikondan yapıldığı için, tamponların aksine toksik şok sendromu riski de taşımaz. Sıvı havayla temas etmediği için kötü koku oluşumu tamamen engellenir. Kumaş pedler ve regl külotları ise günlük iç çamaşırından farksız yumuşaklığıyla gün boyu yokmuş gibi bir his sunar.
Bireysel Ekonomi: Sürdürülebilirliğin Sunduğu Uzun Vadeli Özgürlük
Geleneksel pedler, her ay market alışverişi listesine giren ve fiyatı sürekli artan kesintisiz bir harcama kalemidir. Küçük gibi görünen bu aylık gider, yıllara vurulduğunda ciddi bir bütçeye dönüşür. Sektör, bizi her ay yeniden ürün satın almak zorunda bırakarak bağımlı bir tüketici haline getirir.
Sürdürülebilir alternatifler ise ilk satın alımda yüksek fiyatlı gibi görünse de birkaç ay içinde kendi maliyetini tamamen çıkarır ve uzun vadede sizi kara geçirir çünkü tek bir sefer satın aldığınız ürünü yıllarca kullanırsınız.
Ambalajlı ve tek kullanımlık ürünlere sürekli para ödemeyi bıraktığınızda hem bütçeniz korunur, hem de her ay ped alma sorumluluğundan kurtulursunuz.
Kendi Bedeninle Barışmak Nerede Başlar?
Yeniden kullanılabilir regl ürünleriyle ilgili aldığımız en büyük tepkilerden biri de regl kanının pis olduğu ve insanların bu dönemde vücutlarındaki süreçle pek haşır neşir olmak istememeleri. Halbuki regl dönemini çözülmesi gereken bir kriz, örtbas edilmesi gereken ya da arınılması gereken kirli bir durum olarak görmek kendimize yaptığımız en büyük haksızlık çünkü her ay düzenli olarak yaşadığımız bu döngü aslında çok temel bir şeye hizmet ediyor; insanlığın soyunun devamına! Döngümüzle ve bedenimizle barışmak, bu dönemde bedenimize nazik davranmak ve cildimizi kimyasallarla yormamak da bunu kutlamanın en güzel yollarından biri. Ekolojik faydası da bonusu.
Bu yüzden tek kullanımlık plastik pedleri hayatınızdan çıkarmak aslında sadece kullandığınız bir ürünü değiştirmek değil, bedeninizle ve doğayla kurduğunuz bağı çok daha sağlıklı, temiz ve samimi bir yere taşımak anlamına gelebilir. Yıkanabilir bir pede veya menstrual kaba şans verdiğinizde, hissettiğiniz hafiflik ve konfor "neden bunu daha önce yapmamışım" dedirtecek kadar net olacak.
Kaynakça
Peberdy, E., Jones, A., & Green, D. (2019). A study into public awareness of the environmental impact of menstrual products and product choices. Sustainability, 11(2), 373.
van Eijk, A. M., Zulaika, G., Lenchner, M., et al. (2019). Menstrual cup use, leakage, acceptability, safety, and availability: a systematic review and meta-analysis. The Lancet Public Health, 4(8), e376-e393.
UN Environment Programme (UNEP). (2021). Single-use Menstrual Products and their Alternatives: Recommendations from Life Cycle Assessments.